İyi Huylu Prostat Büyümesi Nedir?

​

İyi huylu prostat büyümesi (Benign Prostat Hiperplazisi – BPH), prostat bezinin yaşla birlikte kanser dışı şekilde büyümesidir. Erkeklerin büyük çoğunluğunda 40 yaş sonrası başlar ve yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar.

​

Prostat, idrar kanalını çevrelediği için büyüdüğünde idrar yoluna baskı yapar ve idrar yapma ile ilgili çeşitli şikâyetlere neden olur. BPH bir kanser değildir, ancak tedavi edilmezse yaşam kalitesini ciddi şekilde bozabilir ve mesane ile böbrekleri etkileyebilir.

​

 

İyi Huylu Prostat Büyümesi Ne Tür Şikayetler Yapabilir

​

BPH belirtileri genellikle yavaş yavaş gelişir ve zamanla artar.

​

En sık görülen belirtiler:

​

• Sık idrara çıkma

• Gece idrara kalkma (noktüri)

• İdrar yaparken zorlanma

• Zayıf ve kesik kesik idrar akımı

• İdrarı başlatmakta gecikme

• İdrarı tam boşaltamama hissi

• Ani sıkışma hissi

• İdrar kaçırma (ileri evrede)
   

Bu belirtiler tıpta “alt üriner sistem semptomları (LUTS)” olarak adlandırılır.

​

İyi Huylu Prostat Büyümesi Ağrı Yapar mı?

​

BPH çoğu zaman ağrı yapmaz. Ancak ileri evrelerde veya idrar retansiyonu geliştiğinde şu bölgelerde ağrı görülebilir:

​

• Alt karın (mesane doluluğuna bağlı)

• Kasık bölgesi

• Bel bölgesi (böbrekler etkilenirse)

• Testis çevresi (dolaylı yansıyan ağrı)

 

Şiddetli ağrı genellikle prostatit veya idrar yolu enfeksiyonu varlığını düşündürür.

​

 

İyi Huylu Prostat Büyümesi Neden Oluşur?

​

BPH’nin temel nedeni yaşlanma ve hormonal değişikliklerdir.

​

Risk faktörleri:
 

• 40 yaş sonrası erkek olmak

• Genetik yatkınlık

• Obezite

• Hareketsiz yaşam

• Diyabet ve metabolik sendrom

• Testosteron – östrojen dengesinin değişmesi

 

BPH gelişimi, erkeklik hormonlarının prostat hücrelerini sürekli uyarması sonucu ortaya çıkar.

​

 

İyi Huylu Prostat Büyümesi Cinsel Yaşamı Etkiler mi?

​

Evet, hem hastalığın kendisi hem de bazı tedaviler cinsel yaşamı etkileyebilir.

 

Hastalığın etkisi:
 

• Sertleşme problemleri

• Boşalma sırasında zorlanma

• Cinsel istekte azalma

 

İlaçların etkisi:
 

• Alfa blokerler: Retrograd ejakülasyon

• Finasterid: Libido azalması

 

Cerrahinin etkisi:
 

• Sertleşme genelde korunur

• Boşalma çoğu zaman geriye olur (kuru boşalma)

 

Yani BPH cinsel hayatı tamamen bitirmez, ancak bazı değişikliklere sebep olabilir.​

 

İyi Huylu Prostat Büyümesi Tedavisi

 

Tedavi seçimi şu faktörlere göre yapılır:
 

• Şikâyetlerin şiddeti

• Prostatın boyutu

• Mesanede kalan idrar miktarı

• Hastanın yaşı ve beklentisi

 

1. Takip (Hafif vakalar)

Şikâyetler azsa sadece izlem yeterli olabilir.

 

2. İlaç Tedavisi
 

İlaç tedavisinde ilk grup, prostat bölgesini gevşeten ilaçlardır. Tamsulosin ve Alfuzosin gibi alfa blokerler hızlı etki gösterir ve idrar akımını rahatlatır.
 

Diğer grup ise 5-alfa redüktaz inhibitörleridir. Finasterid ve Dutasterid prostat hacmini küçültmeye yardımcı olur ve özellikle büyük prostatı olan hastalarda tercih edilir.

 

3. Kombinasyon tedavisi 

(Üstteki iki ilaç beraber verilebilir. Hedef uzun dönemde prostatı küçültürken kısa dönemde başlayan etkiyle gevşeme sağlanır) Orta – ileri vakalarda en etkili yaklaşımdır.

​

 

İyi Huylu Prostat Büyümesi Cerrahi Tedavi Yöntemleri

 

Cerrahi tedavi şu durumlarda önerilir:
 

• İlaçlara rağmen düzelmeyen şikâyet

• İki defadan fazla idrar yapamayıp sonda takılma zorunluluğu

• Mesane taşı

• Böbrek fonksiyon bozukluğu

• Tekrarlayan idrar yolu iltihabı

• Kanama
   

A. Minimal İnvaziv Girişimler (Yeni Nesil)

Burada amaç daha az travmatik yöntemler.

 

1. Rezum (Su Buharı)

Prostat dokusu buharla küçültülür.
 

Avantaj:

• Anestezi gerektirmez

• Cinsel fonksiyon korunur

Dezavantaj:

• Etki sınırlıdır

• Büyük prostatta yetersiz

 

2. Urolift (Askı sistemi)

Prostat dokusu yana çekilir.
 

Avantaj:

• Boşalma bozulmaz

• Hızlı iyileşme

 

Dezavantaj:

• Tekrar ihtimali yüksek

• 80 gr üstü uygun değil

 

B. Cerrahi Tedavi (BPH)

 

1. Açık Prostatektomi: 

Prostatın karın alt bölgesinden kesi yapılarak çıkarılmasıdır. Büyük prostatlar için geçerli etkili bir yöntemdir.

 

2. TUR-P
 

Klasik altın standarttır.
 

• Orta boy prostat

• Uzun dönem sonuçları çok iyi

• Kanama riski mevcut

 

 

3. HoLEP/TuLEP
 

Son yıllarda kullanılan yöntemdir.
 

• 40 gr – 300 gr arası

• Kanama daha az

 

İyi Huylu Prostat Büyümesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

​

BPH kansere dönüşür mü?

Hayır. BPH kanser değildir ve kansere dönüşmez.

​

PSA yükselir mi?

Evet, prostat büyüdükçe PSA da yükselebilir.

​

Ameliyat sonrası tekrarlar mı?

Evet tekrar edebilir

​

Bitkisel tedaviler işe yarar mı?

Hafif vakalarda destekleyici olabilir, tek başına yeterli değildir.

​​

Tedavi edilmezse ne olur?

Mesane tembelliği, böbrek hasarı ve kalıcı idrar problemleri gelişebilir.