Üretra Darlığı Nedir?

​

Üretra darlığı, normalde esnek olan idrar kanalının oluşan nedbe dokusu (skar) nedeniyle daralmasıdır. Bu durum, idrarın mesaneden rahatça boşalmasını engelleyerek tıkanıklığa yol açar.

​

Üretra Darlığı Nasıl ve Neden Oluşur?

​

Darlıklar genellikle bir hasar sonrası iyileşme dokusunun (skar) kontrolsüz oluşmasıyla gelişir. En sık görülen nedenler şunlardır:

​

• Tıbbi işlemler sonrası: Sonda takılması, sistoskopi veya prostat ameliyatları sırasında üretranın zedelenmesi en sık nedenler arasındadır.
   

• Travmalar: Bisikletten düşme, darbe alma veya yüksekten düşme gibi durumlarda idrar kanalının bulunduğu bölgede hasar oluşabilir. Ayrıca trafik kazaları sonrası gelişen leğen kemiği kırıkları, üretrada ciddi yaralanmalara yol açabilir.
   

• Enfeksiyonlar: Daha önce geçirilmiş bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar üretra darlığına neden olabilir.
   

• Cilt hastalıkları: Penis ucunda beyazlaşma ile seyreden bazı cilt hastalıkları üretra darlığına yol açabilir.
   

• Nedeni bilinmeyen durumlar: Bazı hastalarda belirgin bir neden saptanamayabilir. (Genellikle yaşlılarda.)

 

Hasta Ne Tür Şikayetlerden Yakınır?

​

Semptomlar darlığın derecesine göre yavaş yavaş artar:

​

• İdrar akım hızında belirgin azalma (Zayıf akım).

• Çatallı veya saçılarak işeme.

• İdrarı başlatmakta zorlanma ve ıkınarak işeme.

• İdrar bitiminde uzun süreli damlama.

• Tam boşalamama hissi.

• Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ve yanma.

 

Başka Hangi Hastalıklar Bu Şekilde Yakınmalar Verebilir?

(Ayırıcı Tanı)

 

Üretra darlığı şikayetleri, diğer ürolojik hastalıklarla karıştırılabilir:

• Prostat Büyümesi (BPH): İleri yaşta en sık karışan durumdur.

• Prostat Kanseri.

• Mesane Boynu Yüksekliği.

• Nörojenik Mesane: Sinirsel hasara bağlı mesane kasının çalışmaması.

 

 

Tanıda Neler Yapıyoruz?

​

Doğru tedavi planı için darlığın "haritasını" çıkarmak şarttır: Gerekli durumlarda şu yöntemlerden yararlanılabilir:

​

• İdrar akım testi (Üroflowmetri): İdrar yapma hızını ölçen, ağrısız ve kolay bir testtir.

• İdrar yolu filmi (Retrograd üretrografi): Darlığın yeri ve uzunluğu hakkında ayrıntılı bilgi sağlar.

• İdrar yaparken çekilen film (VCUG): İdrar boşaltımı sırasında idrar yolunun değerlendirilmesine yardımcı olur.

• Kamera ile değerlendirme (Fleksibl sistoskopi): İnce bir kamera yardımıyla idrar kanalının iç yapısı incelenir.

 

Tedavide Endoskopik (Kapalı) Yöntemler Nelerdir?

Herhangi bir kesi yapılmadan, kamera ile idrar yolundan girilerek uygulanan işlemlerdir.

​

• Dilatasyon (Genişletme): Bujiler veya balon ile darlığın genişletilmesi. Geçici bir çözümdür.

• İnternal Üretrotomi (DVIU): Darlığın soğuk bıçak veya lazer ile saat 12 hizasından kesilmesidir.Önemli Not: Bu yöntem sadece kısa (<2 cm) ve ilk kez görülen darlıklarda önerilir. Tekrarlayan darlıklarda bu işlemi ısrarla yapmak başarı sağlamaz, aksine darlığı uzatır ve açık cerrahi şansını zorlaştırır.

 

Açık Cerrahide Ön Üretrada Ne Tür Tedaviler Yapılır? (Üretroplasti)

​

Kapalı yöntemlerin başarısız olduğu veya darlığın uzun olduğu durumlarda uygulanan kalıcı tedavi Üretroplastidir.

​

• Uç Uca Anastomoz: Kısa (genellikle 2 cm'den kısa) bulbar üretra darlıklarında, dar kısım çıkarılır ve sağlam uçlar birbirine dikilir.

• Substitüsyon (Yama) Cerrahisi: Darlık uzunsa, gerginliksiz bir onarım için ek doku (yama) gerekir. Yama, darlığın üzerine (Onlay) veya altına yerleştirilebilir.

 

Ön Üretra Darlıklarında Niçin Bukkal Mukoza (Yanak İçi) Kullanılır?

​

Üretra darlığı cerrahisinde, bazı durumlarda daralan bölgenin onarımı için ek dokuya ihtiyaç duyulur. Vücudun başka yerlerinden (penis derisi vb.) doku alınabilse de, yanak içi mukozası günümüzde en ideal "yama" materyalidir. Çünkü:

​

• Islaklığa Alışıktır: Ağız içi sürekli ıslak olduğu için idrar ortamına mükemmel uyum sağlar.

• Enfeksiyona Dirençlidir: Ağız florasındaki bakterilere dirençli yapısı, idrar yolu enfeksiyonlarına karşı dayanıklı olmasını sağlar.

• Damarlanması Hızlıdır: Yeni yerine konulduğunda hızla damarlanır ve yaşar.

• Alınması Kolaydır: Ağız içinde iz bırakmadan iyileşir ve hastaya ciddi bir ağrı vermez.

• Kıl çıkmaz

 

Pelvik Kırıklara Bağlı Darlıklarda Tedavi ve Kırık Sonrası Yol

 

Trafik kazaları veya yüksekten düşme sonrası leğen kemiği (pelvis) kırıldığında, üretra kemikten kopabilir (Posterior Üretra Yaralanması).

• Kaza Anında (Akut Dönem): Asla zorlayarak sonda takılmamalıdır. Üretra bütünlüğü bozulduysa, göbek altından mesaneye ince bir boru (sistofiks) takılarak idrar akışı sağlanır ve hasta iyileşmeye bırakılır.

• Tedavi Zamanlaması: Kırıkların iyileşmesi ve bölgedeki kanamanın/ödemin inmesi için genellikle 3-6 ay beklenir.

• Cerrahi (Posterior Üretroplasti): Bekleme süresi sonunda, testis torbası ile anüs (perine) bölgesinden girilerek kopuk uçlar bulunur, temizlenir ve tekrar birbirine dikilir (Uç Uca Anastomoz). Bu, ürolojinin en teknik ve deneyim gerektiren ameliyatlarından biridir.